Autochromes van Jan Frederik Meursing

Autochromes waren de eerste fotografische weergaven in kleur die commercieel beschikbaar kwamen. Ze werden door de gebroeders Auguste en Louis Lumière in 1907 op de markt gebracht en begin jaren dertig werd de productie gestaakt. Autochromes bestaan uit een glasplaat waarop een positief beeld werd gefotografeerd dat uit twee lagen bestaat. Eén laag waarop met kleurgevoelige aardappelzetmeelkorrels in een onscherp korrelpatroon de drie primaire kleuren werden vastgelegd en een laag waarin met een negatief-positief proces een zwart-wit beeld met scherpte en contrast ontstond. Niet alle kleuren konden even natuurgetrouw worden geregistreerd, wat de opnamen een bijzondere en herkenbare uitstraling geven. Iedere opname was uniek en kon niet worden gedupliceerd. Er zijn niet zo veel autochrome opnamen bewaard gebleven, mede omdat ze kwetsbaar zijn en ze slechts enkele decennia zijn gemaakt.

In 1911 waagde Jan Frederik Meursing, die in 1889 begon met fotograferen, zich aan het maken van autochrome opnamen. Het ontwikkelen was voor amateurfotografen niet eens zo ingewikkeld en de glasplaten konden in een gewone camera worden gebruikt. De juiste belichting was wel kritisch, sommige autochromes zijn tamelijk donker waardoor ze veel licht nodig hebben om ze te zien. Hoeveel Jan Frederik er gemaakt heeft is niet bekend, er zijn er 20 aanwezig in het familiearchief (zie ook fotocollectie, album autochromes).

bbblbbbr
Jan Frederik Meursing en Antonia Korthals Altes 1928
Jan Frederik Meursing en Antonia Korthals Altes 1928
Jan Frederik Meursing, zelfportret met camera 1929
Antonia Korthals Altes 1929
Jan Frederik Meursing en Antonia Korthals Altes 1929
1929-1016-nr-3483-Agfa-web.jpg
Onbekende dame, 1930
Familie in tuin in Medemblik 1911
Verloving Maria Meursing en Eiso Wessels Boer 1911
Eiso Wessels Boer en Maria Meursing bij huwelijk 1912
Verloving Wicher Meursing en Elisabeth Eschauzier 1925
Verloving Wicher Meursing en Elisabeth Eschauzier 1925
"Mijn 70e verjaardag" 1925
Bloemen van 70e verjaardag Jan Frederik Meursing 1925
Wicher Meursing en Elisabeth Eschauzier in trouwkleding 1925
Wicher Meursing en Elisabeth Eschauzier in trouwkleding 1925
Jan Frederik Meursing bij tuinhek 1926
Kleindochter Jootje bij moeder in tuin 1927
Kleindochter Jootje bij haar vader in tuin 1927
Tuin van Wicher jr en auto Bilderdijklaan 6 in Amersfoort 1928
Jan Frederik Meursing en Antonia Korthals Altes 1928
Jan Frederik Meursing en Antonia Korthals Altes 1928
Jan Frederik Meursing, zelfportret met camera 1929
Antonia Korthals Altes 1929
Jan Frederik Meursing en Antonia Korthals Altes 1929
1929-1016-nr-3483-Agfa-web.jpg
Onbekende dame, 1930
Familie in tuin in Medemblik 1911
Verloving Maria Meursing en Eiso Wessels Boer 1911
Eiso Wessels Boer en Maria Meursing bij huwelijk 1912
Verloving Wicher Meursing en Elisabeth Eschauzier 1925
Verloving Wicher Meursing en Elisabeth Eschauzier 1925
"Mijn 70e verjaardag" 1925
Bloemen van 70e verjaardag Jan Frederik Meursing 1925

Misschien waren de huwelijken van twee dochters de aanleiding om dit kleuren-procedé toe te gaan passen. De eerste bewaarde opname is in de zomer van 1911 gemaakt in Medemblik bij een onbekende persoon in de tuin. De tweede is gemaakt op 9 december 1911, waarschijnlijk bij de verloving van zijn dochter Maria Meursing met Eiso Wessels Boer. Ze staan op de foto met een enorme hoeveelheid bloemen, wat wel bijzonder is op 9 december. Vervolgens is het bruidspaar in 1912 in kleur vastgelegd met links als bruidsmeisje zus Cato Meursing (zie hieronder).

Eiso Wessels Boer en en Maria (Rie) Meursing bij hun huwelijk in 1912

Het duurt dan tot 1925 voor de volgende opname volgt. Jan Frederik legt dan zijn zoon Wicher Hooite Meursing jr vast bij diens verloving en huwelijk met Elisabeth Eschauzier en zijn eigen 70e verjaardag. De bloemen van die gelegenheid worden nog eens apart gefotografeerd. Kleurige bloemen zijn een geliefd object om in kleur vast te leggen.

Een bijzondere opname is een zelfportret bij het tuinhek met fel rood en oranje Oost-Indische kers in 1926.

Jan Frederik Meursing bij tuinhek van zijn huis Mollerusstraat 11 in Baarn, met Oost-Indische kers, 11 juli 1926.

In de laatste jaren van zijn leven (hij overleed eind 1930) maakte Jan Frederik een aantal fraaie autochrome portretten (waaronder onderstaand zelfportret met camera) en een dubbelportret met zijn vrouw, Antonia Korthals Altes.

Zelfportret met camera van Jan Frederik Meursing, autochrome, 28 maart 1929

Bronnen:
Nederland in kleur – The Netherlands in colour 1907 – 1935. Hans Rooseboom en Ileen Montijn. Uitgeverij Bas Lubberhuizen, 2016.
History of the autochrome: the dawn of colour photography. National Science and media museum, Bradford.

Print Friendly, PDF & Email

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *