Aalrik Hooite Meursing (1824-1904)

Aalrik Hooite Meursing is op 27 oktober 1824 geboren in Hoogezand als zoon van Hooite Wicher Meursing en Jantje Emmes Botjes. Hooite Wicher was aanvankelijk landbouwer, maar legde zich later toch weer toe op de scheepsbouw, zoals enkele generaties voor hem.

Van de jonge jaren van Aalrik is niets bekend. Hij zal in Hoogezand naar de lagere school zijn gegaan.

In 1837, als Aalrik 12 jaar is, wordt hij met zijn oudere broers Wicher Hooite (16) en Emmo (15) door zijn vader naar Nieuwendam gebracht. Vader heeft daar een oude verwaarloosde werf gekocht. Zijn zoons moeten daar schepen gaan repareren en bouwen op rekening van vader, die vanuit Hoogezand aan de touwtjes blijft trekken. Daarbij gaan ook een oude meesterknecht, Tiemen Bok, en een huishoudster mee. Ze krijgen les in scheepsbouwkundig tekenen van de oude heer Vorstius, die bij de Franse marine in Amsterdam was geweest.

De broers gingen wonen in het voorste gedeelte van een dubbel woonhuis op het werfterrein, de zetbaas Tiemen Bok in het achterste deel.

Huwelijk met Jannetje Cleijndert

Een eindje van de werf woonde op het Kerkepad het gezin van Aagje en Klaas Cleijndert. De familie Cleijndert speelde al enkele generaties een belangrijke rol in Nieuwendam. Zij waren mede verantwoordelijk voor de Doopsgezinde Vermaning aan het Meerpad, ook wel “het kerkje van Cleyndert” genoemd. Aagje Cleijndert-Veenstra werd, onder meer door haar activiteiten tijdens de cholera-epidemie in 1848, wel de “moeder” van de Nieuwendamse Vermaning genoemd. Haar man Klaas was naast wethouder van Nieuwendam ook kerkeraadslid. Als graanhandelaren was de familie een periode de grootste werkgever en de rijkste familie van Nieuwendam. In het graanpakhuis CERES van de firma Wed. K. Cleyndert is tegenwoordig het appartementencomplex INSULINDE gevestigd (Nieuwendammerdijk 248-250). De familie Cleijndert was ook een hechte familie, waarbij gezelligheid en nabijheid belangrijk waren. Er woonden dan ook heel wat familieleden op en in de omgeving van de Nieuwendammerdijk.

Aagje en Klaas hadden 5 zonen en een dochter. Aalrik was met zoon Dirk goed bevriend en kwam geregeld bij de Cleijnderts over de vloer. Voor het 8 jaar jongere zusje van Dirk zal hij aanvankelijk geen belangstelling hebben gehad. Maar in 1854 trouwt Aalrik met Jannetje.

Jannetje Cleijndert (1832-1892), roepnaam Jans(je), was een opgewekt en levendig kind, door de schoolmeester zelfs een “praatziek meisje” genoemd. Ze zal al jong haar moeder hebben moeten helpen met het huishouden en als kindermeisje moeten optreden nadat in 1848 moeder Aagje besloot zes nichtjes Veenstra, tussen twee en twaalf jaar oud, in huis te nemen nadat hun ouders waren overleden tijdens de cholera-epidemie.

Aalrik en Jannetje gaan wonen in het vertrouwde familiehuis aan de Nieuwendammerdijk nr 331, tegenover de werf. Wicher Hooite trouwt ook en gaat met zijn vrouw Anne Elisabeth Schweeke in Amsterdam wonen.

Reproducties van portretten van Aalrik en Jannetje, uit plakboek 4 van Jan Frederik Meursing. Jaartal onbekend.

De zaken op de werf gingen voorspoedig en het huwelijk evenzo. Ze kregen negen gezonde kinderen die een onbezorgde en gezellige Nieuwendamse jeugd hadden. Een anekdote illustreert het soort leven dat ze leidden.

Aalrik komt plechtig de huiskamer binnenstappen waar Jansje op haar knieën bezig is met het stoppen van het karpet. “Jans, we hebben een prachtige winst gemaakt met de verkoop van de …, ik heb wel f … verdiend.” Jansje staat op, gooit naald en schaar op de tafel en zegt: “Nu, dan stop ik dat kleed ook niet meer, we kopen een nieuw!

Van Nieuwendam naar Amsterdam

In 1880 nemen Jannetje en Aalrik een besluit dat hun leven zal veranderen. Ze verhuizen van de dorpse gemeenschap Nieuwendam naar de overkant van het IJ. In de grote stad Amsterdam kopen zij een riant huis, Prins Hendrikkade 133. Twee huizen naast het vroegere huis van Michiel de Ruyter (nummer 131).

Prins Hendrikkade 133 in Amsterdam, vanaf 1880 de woning van Aalrik Meursing en Jannetje Cleijndert.

De verhuizing naar Amsterdam heeft ongetwijfeld grote invloed gehad op het gezin en de kinderen. Uit brieven van haar dochters blijkt dat Jannetje de spil van het drukke gezin is, vol zorg en belangstelling voor al haar kinderen.

In Amsterdam krijgt Jannetje veel last van migraineaanvallen en ze laat het huishouden grootendeels over aan haar dochters Aagt en Jannetje.

De familie Meursing – Cleijndert, genomen in 1891-1892 bij fotograaf Koene & Büttinghausen, Heerengracht hoek Leliegracht, Amsterdam. Collectie Scheepvaartmuseum Amsterdam.

Op 15 november 1892 overlijdt Jannetje Cleijndert, slechts 60 jaar oud.

Aalrik overlijdt op 21 februari 1904 in Amsterdam op 79 jarige leeftijd.

Bronnen:

Print Friendly, PDF & Email